Scholtenenk
Winterswijk, Netherlands
In Winterswijk vinden we het tuinwijk Scholtenenk, gebouwd voor de vele arbeidersgezinnen die Winterswijk telde aan het begin van de 20e eeuw.
| Type tuinstad: | Woningbouwcorporatie |
| Land: | Netherlands |
| Plaats: | Winterswijk |
| Bouwjaren: |
Midden 1920's
1925 Start construction
|
| Opdrachtgever: | Vereeniging tot verbetering van de Volkshuisvesting in de gemeente Winterswijk |
| Vervaardiger: |
J.J. Post H. van der Schaaf A.J. Streek W.K. de Wijs |
| Beschermd stadsgezicht: | Nee |
| Algemene staat van de tuinstad: | Goede staat |
Algemene beschrijving
Scholtenenk, in de jaren twintig gerealiseerd in Winterswijk, is een typisch voorbeeld van een tuindorp dat zijn eigen unieke vorm kreeg binnen de bredere beweging van sociale woningbouw. In totaal ontwierpen vier architecten – H. van der Schaaf, A.J. Streek, W.K. de Wijs en J.J. Post – het plan voor de wijk, bestaande uit 227 woningen en twee winkels. Het project, dat werd opgezet door de Vereniging voor Verbetering van de Volkshuisvesting te Winterswijk, was gericht op het creëren van een gezonde en groene woonomgeving voor de arbeidersklasse waarbij ruimte en sociale cohesie hand in hand gingen. Scholtenenk werd daarmee een representatief voorbeeld van een tuindorp dat zowel praktisch als sociaal vooruitstrevend was.
Architectuur / Stedenbouw
De architectuur en stedenbouw van de Scholtenenk, onder leiding van W.K. de Wijs en J.J. Post, onderscheidt zich door de
toepassing van baksteenexpressionisme, wat duidelijk zichtbaar is in de gebruikte materialen en de decoratieve elementen van de woningen. Kenmerkend voor het ontwerp zijn de rode bakstenen en dakpannen die niet alleen esthetisch werden gekozen, maar ook een symbolische betekenis hadden. De kleur rood stond symbool voor de socialistische waarden die het project onderschreven, en werd in de gehele wijk doorgevoerd – van de gevels tot de dakpannen. Ook zien we hier en daar keramische uilen en hanen de muren sieren. De haan symboliseerde de dageraad, een nieuw begin en de overwinning op de nacht. De uil voor wijsheid en kennis vergaren om op die wijze de levensomstandigheden te kunnen verbeteren.
De woningen variëren in grootte en indeling, wat de wijk geschikt maakte voor verschillende sociaal-economische groepen. Het plan voorzag in zowel grotere huizen voor welgestelde arbeidersgezinnen als meer bescheiden woningen voor kleinere huishoudens. De straatindeling van Scholtenenk weerspiegelt de typisch tuindorpstructuur, met brede verkeerswegen en rustigere woonstraten. Er was daarnaast veel aandacht voor groen, met bomen, plantsoenen en tuinen.
Een bijzonder element in het ontwerp is de poort tussen de nummers 62 en 68 van de Scholtenenkstraat, die toegang geeft tot de Berkenstraat. Deze poort werd vernoemd naar Joan van den Breggen, die zich verdienstelijk...
Bronnen
- Website URL
- Boek of publicatie
